เชียงราย – เครือข่ายประชาชนปกป้องแม่น้ำกก สาย รวก และโขง จัดเวทีเสวนาเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2569 เพื่อเสนอแนวทางรับมือปัญหาสารปนเปื้อนในลุ่มน้ำ พร้อมยื่น 5 ข้อเรียกร้องถึงรัฐบาล ให้เร่งแก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม
ประเด็นสำคัญคือ การเร่งหาแหล่งน้ำดิบแห่งใหม่สำหรับผลิตน้ำประปาทดแทนแม่น้ำกก โดยการประปาส่วนภูมิภาคระบุว่า “ฝายแม่ลาว” มีศักยภาพมากที่สุด แต่ยังต้องศึกษาผลกระทบด้านวิศวกรรมและสิ่งแวดล้อมก่อนดำเนินโครงการ
ด้านเทศบาลนครเชียงรายสนับสนุนแนวคิดดังกล่าว โดยมองว่าจะช่วยลดความเสี่ยงจากการใช้น้ำในแม่น้ำกก และรองรับความต้องการใช้น้ำของประชาชนในระยะยาว คาดว่าหากทุกอย่างเป็นไปตามแผน จะเริ่มก่อสร้างได้ภายใน 1–2 ปี
ขณะที่เครือข่ายประชาชนเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีลงพื้นที่จังหวัดเชียงรายโดยเร็ว พร้อมผลักดันให้แก้ปัญหาที่ต้นเหตุ และยึดหลัก “ผู้ก่อมลพิษต้องเป็นผู้รับผิดชอบ” (Polluter Pays Principle) ไม่ใช่ให้ประชาชนไทยรับภาระค่าใช้จ่ายในการฟื้นฟูทั้งหมด
นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอให้เร่งฟื้นฟูแหล่งน้ำเพื่อการเกษตร ตรวจรับรองความปลอดภัยของผลผลิตและสัตว์น้ำ ยกระดับการเจรจาระหว่างประเทศเพื่อแก้ปัญหาเหมืองต้นน้ำ และเปิดเผยผลตรวจคุณภาพสิ่งแวดล้อมอย่างรวดเร็วและโปร่งใส
อีกด้านหนึ่ง นักวิชาการเสนอให้รัฐบาลตั้งคณะกรรมการระดับชาติ เพื่อบริหารจัดการปัญหามลพิษข้ามพรมแดน พร้อมพิจารณามาตรการด้านการค้ากับกิจการเหมืองในเมียนมา และจัดสรรงบประมาณสำหรับตรวจวิเคราะห์ผลผลิตทางการเกษตรและสัตว์น้ำ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชน
5 ข้อเรียกร้องหลักของเครือข่ายประชาชน
- นายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีลงพื้นที่เชียงรายโดยเร็ว
- จัดหาแหล่งน้ำสะอาดทดแทนแม่น้ำกกสำหรับอุปโภคบริโภค
- ฟื้นฟูแหล่งน้ำเกษตร พร้อมรับรองความปลอดภัยของผลผลิต
- ใช้กลไกระหว่างประเทศกดดันผู้ประกอบการเหมืองให้รับผิดชอบ
- เปิดเผยผลตรวจสิ่งแวดล้อมอย่างโปร่งใส พร้อมเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ
ประเด็นนี้ยังอยู่ระหว่างการผลักดันเชิงนโยบาย โดยข้อเสนอจากเวทีเสวนาและเครือข่ายประชาชนยังไม่ได้หมายความว่ารัฐบาลได้มีมติอนุมัติหรือดำเนินการตามข้อเสนอทั้งหมดแล้ว
เครดิตที่มา: รีไรท์จากเพจ “เป็นข่าว” (ได้รับอนุญาตแล้ว)