ดอยด้วน ดอยงาม ดอยหัวง้ม (อ.พาน) คนเชียงรายเรียกดอยอะไร?

18 ต.ค. 2026

คนพานและคนที่เดินทางผ่านอำเภอพาน จังหวัดเชียงราย อาจคุ้นตากับแนวภูเขาที่ตั้งเด่นอยู่เหนือท้องนาและชุมชน หัวดอยสูงชัน ก่อนทอดตัวเป็นแนวยาวจนดูคล้ายยอดถูกตัด เป็นภูมิทัศน์ที่หลายคนเห็นมาตั้งแต่เด็ก

แต่เมื่อถามชื่อของดอยแห่งนี้ คำตอบอาจต่างกันไป บางบ้านเรียก “ดอยด้วน” บางคนคุ้นกับชื่อ “ดอยหัวง้ม” ขณะที่อีกหลายคนเรียกว่า “ดอยงาม”

แล้วบ้านของคุณเรียกดอยแห่งนี้ว่าอะไร?

หนึ่งแนวดอย หลายชื่อที่คนเมืองพานคุ้นเคย

ชื่อทั้งสามไม่ได้ปรากฏอยู่เฉพาะในบทสนทนาของชาวบ้าน เอกสารประกอบการสัมมนา “ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเมืองพาน” เมื่อวันที่ 22 เมษายน 2565 มีบทความกล่าวถึงดอยแห่งนี้ในฐานะภูมิทัศน์สำคัญทางทิศตะวันออกของเมืองพาน

เอกสารใช้ทั้งชื่อ “ดอยด้วน” และ “ดอยหัวง้ม” รวมถึงรูปสะกด “ดอยหัวงุ้ม” และกล่าวถึงการใช้ชื่อ “ดอยงาม” ในช่วงต่อมา นอกจากนี้ยังนำเสนอภาพแผนที่ พ.ศ. 2480 ซึ่งระบุชื่อ “ทิวดอยหัวงุ้ม” ไว้ด้วย จึงเห็นได้ว่าชื่อเรียกหลายแบบมีร่องรอยอยู่ในเอกสารท้องถิ่นเช่นกัน อ่านเอกสาร หน้า 46–48

อย่างไรก็ตาม การพบชื่อในเอกสารไม่ได้หมายความว่าทุกหมู่บ้านจะใช้ชื่อเดียวกัน หรือเปลี่ยนชื่อพร้อมกันทั้งหมด ความทรงจำของคนแต่ละชุมชนจึงเป็นข้อมูลอีกส่วนที่น่ารับฟัง

ทำไมจึงเรียกว่า “ดอยด้วน”?

จุดที่สะดุดตาคือบริเวณหัวดอยซึ่งสูงชัน และมีแนวด้านบนทอดยาวคล้ายถูกตัด ลักษณะนี้เป็นคำอธิบายที่เอกสารประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเชื่อมโยงกับชื่อ “ดอยด้วน”

ส่วนชื่อ “ดอยหัวง้ม” และ “ดอยงาม” แม้มีบันทึกการใช้ชื่อ แต่ที่มาของคำและความหมายที่คนแต่ละพื้นที่เข้าใจยังเป็นเรื่องที่ควรศึกษาประกอบกัน ทั้งจากเอกสาร แผนที่เก่า และคำบอกเล่าของผู้รู้ในชุมชน

สำหรับบทความนี้ จึงอยากเปิดพื้นที่ให้คนในท้องถิ่นช่วยกันเล่า มากกว่าตัดสินว่าชื่อใดชื่อหนึ่งเป็นคำตอบเดียว

ชื่อดอยในความทรงจำของแต่ละบ้าน

บางคนอาจรู้จักชื่อจากพ่อแม่หรือปู่ย่าตายาย บางคนได้ยินจากครูที่โรงเรียน ขณะที่บางคนจำชื่อจากป้ายบอกทางหรือสถานที่ใกล้บ้าน เรื่องเล่าเหล่านี้ช่วยให้เราเห็นว่าชื่อภูเขาเดินทางผ่านผู้คนและยุคสมัยอย่างไร

ถ้าคุณเคยได้ยินชื่ออื่น หรือมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับดอยแห่งนี้ ลองบอกทั้งชื่อและพื้นที่ที่เคยได้ยิน เช่น ชื่อหมู่บ้านหรือตำบล รวมถึงผู้ที่เล่าให้ฟัง หากมีภาพเก่า แผนที่ หรือเอกสารประกอบ ก็จะช่วยให้ข้อมูลมีบริบทชัดขึ้น

คำบอกเล่าที่แตกต่างกันอาจเป็นจุดเริ่มต้นของการค้นคว้าเรื่องบ้านเราได้อีกมาก ผู้สนใจเรื่องราวท้องถิ่นอ่านต่อได้ที่หมวดศิลปวัฒนธรรมเชียงราย108

คนเชียงราย บ้านคุณเรียกดอยอะไร?

ดอยด้วน — ดอยงาม — ดอยหัวง้ม

คุณคุ้นกับชื่อไหนมากที่สุด และได้ยินชื่อนี้มาตั้งแต่เมื่อไร?

เชียงราย108 ขอชวนคนพาน คนเชียงราย และคนที่ผูกพันกับพื้นที่นี้ มาแบ่งปันความทรงจำในความคิดเห็น พร้อมระบุหมู่บ้านหรือตำบลที่คุณเคยได้ยินชื่อนั้น เพื่อช่วยกันรวบรวมเรื่องราวของดอยที่หลายคนเห็นจนคุ้นตา

บ้านคุณเรียกชื่อไหน พิมพ์บอกกันได้เลยครับ

คำถามที่พบบ่อย

ดอยหัวง้มกับดอยด้วนเป็นชื่อที่มีบันทึกไว้หรือไม่? เอกสารประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเมืองพานใช้ทั้งสองชื่อ และมีรูปสะกดดอยหัวงุ้มด้วย

ทำไมจึงเรียกดอยด้วน? เอกสารเชื่อมโยงชื่อกับหัวดอยสูงชันและแนวด้านบนที่ดูคล้ายถูกตัด

ถ้าคนในหมู่บ้านเรียกต่างกัน ควรเล่าอย่างไร? ระบุชื่อที่คุ้นเคย หมู่บ้านหรือตำบล และช่วงเวลาหรือผู้ที่เล่าให้ฟัง เพื่อให้ข้อมูลมีบริบทและตรวจสอบต่อได้